De gewelddadige dood van studente Suzanne Martens in Groningen: het complete dossier en de reconstructie

DE GEWELDDADIGE DOOD VAN STUDENTE SUZANNE MARTENS IN GRONINGEN: HET COMPLETE DOSSIER EN DE RECONSTRUCTIE

In november 2008 werd de stad Groningen opgeschrikt door een uitzonderlijk wreed geweldsincident. De 25-jarige studente Suzanne Martens werd op zaterdag 8 november dood aangetroffen in de badkamer van haar appartement aan de Goeman Borgesiuslaan. Uit het politierapport bleek dat zij vermoedelijk al op zondag 2 november 2008 om het leven is gebracht. Haar 20-jarige buurman, Dirk Z., werd na een intensief recherche- en forensisch onderzoek gearresteerd en uiteindelijk door het gerechtshof veroordeeld tot veertien jaar gevangenisstraf wegens doodslag.

Wie was Suzanne Martens?

Suzanne Martens werd geboren in Eindhoven en verhuisde naar Groningen om Engelse taal en literatuur te studeren aan de Rijksuniversiteit Groningen. Ondanks een ernstige lichamelijke beperking, waardoor zij afhankelijk was van orthopedische spalken, prothesen en een rolstoel, woonde zij zelfstandig in een appartementencomplex aan de Goeman Borgesiuslaan.

Online was zij onder meer actief onder de schuilnaam Jacky Morrisson. In de latere rechterlijke overwegingen benadrukte de rechter haar fysieke kwetsbaarheid: Suzanne was in haar eigen woning een volstrekt weerloos slachtoffer tegenover haar aanbidder en buurman.

De laatste bekende uren: digitale tijdlijn op zondag 2 november 2008

Rechercheurs wisten aan de hand van Suzannes Dell-laptop en telefoongegevens een gedetailleerde tijdlijn van haar laatste uren te reconstrueren, zoals uitgebreid gedocumenteerd in de verslaggeving van rechtbankverslaggever Rob Zijlstra:

• 14.18 uur: Buurman Dirk Z. stuurt een sms naar zijn vaste cocaïnedealer 'Walt' om een bestelling te plaatsen.
• 15.00 uur: Dirk Z. keert terug van een bezoek aan zijn ouders in Zevenhuizen, waar hij € 50,- heeft gekregen. Hij koopt voor € 25,- aan cocaïne.
• 16.48 uur: Suzanne stuurt een e-mail naar de voorzitter van Loesje.
• 18.31 uur: Suzanne plaatst een bericht op de Facebookpagina van een studiegenoot.
• 19.00 uur: De dealer levert voor de tweede keer cocaïne af bij Dirk Z., die ondertussen ook bier drinkt.
• 20.14 uur: Suzanne kopieert nummers van een cd van Tori Amos naar haar laptop.
• 20.34 uur: Het vierde nummer van het album speelt af op haar laptop. Dit is de allerlaatste geregistreerde digitale handeling van Suzanne.
• 20.34 – 22.00 uur: Het vermoedelijke tijdvak van de gewelddadige aanval in de woning.
• 22.00 uur: De dealer komt voor de derde maal bij Dirk Z. langs. Zijn vriendin Berdien is inmiddels thuis uit Amsterdam. De dealer merkt op dat Dirk een verse, bloedende snijwond aan zijn hand heeft die er eerder op de avond nog niet zat.

De ontdekking van het lichaam op zaterdag 8 november 2008

Dagenlang vernam de familie van Suzanne niets meer van haar. Nadat haar moeder in Eindhoven vergeefs telefonisch contact probeerde te zoeken, vroeg zij een medebewoner van het complex om poolshoogte te nemen. Toen ook daar geen gehoor werd gegeven, werd op zaterdag 8 november de politie ingeschakeld.

Zoals beschreven door de Groninger Internet Courant, troffen agenten bij de achterdeur van het appartement bloedvegen en bloedsporen op het sluitwerk aan. Eenmaal binnen zagen zij bloedsporen over de vloer, een duidelijke schoenafdruk in het bloed en de verlichting in de hal en doucheruimte die nog brandde. In de doucheruimte lag het stoffelijk overschot van Suzanne Martens op haar rug. Omdat het lichaam al de omgevingstemperatuur had aangenomen, kon het exacte overlijdenstijdstip niet meer nauwkeurig worden vastgesteld.

Forensisch onderzoek en de verwondingen

De sectie door het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) op 10 november 2008 onthulde de extreme aard van het geweld. Suzanne vertoonde negentien steek- en snijwonden in haar gezicht, borst en keel. De meest fatale verwonding was een diepe snijwond over de volle breedte van haar hals, die reikte tot het strottenhoofd en de keelholte. Suzanne overleed door massaal bloedverlies.

Op de wasbak van de douche werden drie steek- en snijwapens aangetroffen: een mes (in tweeën gebroken), een bebloede schaar en een schroevendraaier. Aan beide handen van Suzanne werden duidelijke afweerletsels aangetroffen, wat aantoonde dat zij zich wanhopig heeft geprobeerd te verdedigen tegen haar aanvaller.

Het sporenmateriaal en de aanhouding van Dirk Z.

De technische recherche vond overtuigend bewijs dat rechtstreeks naar buurman Dirk Z. leidde:

• DNA-sporen: Bloed van Dirk Z. werd op de steekwapens (het gebroken mes en de schaar) én op meerdere plekken in Suzannes woning aangetroffen. Ook in de woning van Dirk Z. werd bloed van het slachtoffer gevonden.
• De schoenafdruk: De bloederige schoenafdruk op de vloer vertoonde een match met Nike Air-schoenen van Dirk. Zijn moeder had deze schoenen een dag na de moord in de wasmachine gewassen, volgens Dirk omdat er "hondenpoep" aan zat.
• De snijwond: Dirk had een diepe verwonding aan zijn linkerhand. Hij beweerde over een boodschappendoos te zijn gevallen op een glas, maar de politie vond geen gebroken glas in zijn woning dat deze wond verklaren kon.
• Opmerkelijke details: Op 15 januari 2009 meldde de GIC dat een chemisch behandelde bloederige handafdruk op de achterdeur door het NFI werd onderzocht. Tevens verrichtte de politie sporenonderzoek aan de Hooilanden in Leek.

Op woensdag 12 november 2008 werd de 20-jarige Dirk Z. door de politie aangehouden op zijn werkplek in Delfzijl, zoals vermeld door de Groninger Internet Courant.

Het daderprofiel en de achtergrond van Dirk Z.

Dirk Z., afkomstig uit Zevenhuizen, woonde sinds oktober 2007 naast Suzanne. Hij kampte vanaf zijn zestiende met een zware cocaïne- en alcoholverslaving. Uit de rechtbankverslagen van Rob Zijlstra bleek dat er tussen mei en november 2008 liefst 645 telefonische contacten waren tussen Dirk en zijn dealer, met zeker 190 cocaïneleveringen ter waarde van minimaal € 4.750,-.

Hoewel onderzoek in het Pieter Baan Centrum (PBC) uitwees dat Dirk intellectueel op zwakbegaafd tot benedengemiddeld niveau functioneerde en een onrijpe persoonlijkheid had, werd hij door deskundigen wel volledig toerekeningsvatbaar verklaard. Dirk bleef volhouden zich vanwege zijn drugs- en alcoholgebruik niets van het incident te kunnen herinneren, maar gaf op de zitting toe dat het bewijs tegen hem overweldigend was.

De juridische strijd: van moord naar doodslag

Op 18 juni 2009 veroordeelde de Rechtbank Groningen (ECLI:NL:RBGRO:2009:BI8719) Dirk Z. tot 14 jaar gevangenisstraf wegens moord. Het Openbaar Ministerie had 20 jaar cel geëist. De rechtbank oordeelde dat het gebruik van meerdere wapens en de opeenvolging van geweldshandelingen voldoende gelegenheid tot beraad en bezinning hadden geboden (voorbedachten rade).

In hoger beroep kwam het Gerechtshof in Leeuwarden op 23 juli 2010 echter tot een andere juridische kwalificatie, zoals gerapporteerd door NOS Nieuws en Omroep Brabant. Omdat het NFI de exacte volgorde van de verwondingen niet kon vaststellen, kon niet wettig en overtuigend worden bewezen dat Dirk Z. tijd had gehad om zich te beraden. Het hof sprak hem vrij van moord, maar veroordeelde hem wegens doodslag tot een identieke gevangenisstraf van veertien jaar.

Gerelateerde artikelen

• Dossier Daniella van Bergen: De urenlange, fatale marteling van een weerloos meisje in Vinkhuizen
• Seriemoordenaar Sjonny W.: De definitieve veroordeling voor drie doodslagen over een periode van veertien jaar
• Dossier: De gruwelijke moord op de 14-jarige Esmee Kortekaas in Leiden
• 80-jarige Epko F. voor de rechter na gruwelijke dood echtgenote (72): Lichaam gedumpt met hondenbuggy
• Ongeïdentificeerde dode in het Boterdiep Groningen: Verminkt lichaam van man aangetroffen