De gruwelijke moord op de 14-jarige Esmee Kortekaas
De rechtbank in Den Haag heeft op 28 november 2022 een loodzwaar vonnis geveld in een van de meest schokkende strafzaken van de afgelopen jaren. De 33-jarige verdachte, een voormalig turnleraar, is veroordeeld tot een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van twaalf jaar en de zware maatregel van terbeschikkingstelling (tbs) met dwangverpleging. De rechtbank acht hem schuldig aan doodslag, het verbergen van haar levenloze lichaam, het plegen van ontucht met een minderjarige en het bezit van kinderpornografie.
Steun ons vrijwilligerswerk ☕
Wij geloven dat onafhankelijke misdaadverslaggeving voor iedereen vrij toegankelijk moet zijn. Daarom vind je op Moordplekken.nl géén betaalmuren of gesloten premium-artikelen. Ons platform wordt met passie gedraaid door een klein team van vrijwilligers. Waardeer je ons speurwerk en de uitgebreide dossiers? Met een kleine, eenmalige donatie via Buy Me a Coffee help je ons de maandelijkse serverkosten te dekken. Elke bijdrage, hoe klein ook, is enorm welkom en houdt de site in de lucht!
De vermissing en een kille doofpotoperatie
De aanloop naar de gruwelijke ontdekking begon op donderdagavond 30 december 2021. Omstreeks 23.30 uur kwam er bij de politie een alarmerende melding binnen dat de veertienjarige Esmee werd vermist. Het jonge meisje had die dag uiterlijk om 22.00 uur thuis moeten zijn, maar keerde nooit terug. Terwijl de paniek bij haar familie toesloeg, ontdekte haar moeder op de iPad van het meisje seksueel getinte berichten die zij had uitgewisseld met de 33-jarige man. Al snel wezen ook digitale sporen in zijn richting: via 'Find my iPhone' zagen de ouders dat de telefoon van hun dochter die dag om 18.50 uur nog had aangestraald in de straat van de verdachte in Leiden.
Agenten gingen in de daaropvolgende nacht tot tweemaal toe naar de woning van de man, maar hij verklaarde ijskoud dat hij haar die middag slechts kort had gezien. De hartverscheurende ontknoping van de zoektocht volgde de volgende ochtend, op oudejaarsdag 31 december 2021. Rond 09.24 uur kregen de hulpdiensten de melding dat voorbijgangers een lichaam hadden aangetroffen bij bosjes langs het spoor in een parkje aan de Melchior Treublaan in Leiden.
Toen de verbalisanten ter plaatse kwamen, zagen zij het meisje tegen een boom aanzitten. Haar vingertoppen waren inmiddels blauw aangelopen, haar lichaam was koud en stijf, en in haar nek was geen hartslag meer voelbaar. Het slachtoffer werd direct geïdentificeerd als de vermiste Esmee Kortekaas. Een uitgebreid forensisch sectierapport van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) wees later uit dat zij door samendrukkende krachtsinwerking op de hals – brute verwurging – om het leven is gekomen. Haar tongbeen was aan beide kanten verscheurd.
De fatale momenten in de slaapkamer
Wat zich exact in de uren daarvoor heeft afgespeeld in de woning van de verdachte, laat zich lezen als een gitzwart horrorscenario. Op de bewuste 30 december was Esmee langsgekomen bij de verdachte. Volgens de verklaring die de dader ter zitting aflegde, ontstond er op enig moment een ruzie die uitmondde in een fysieke stoeipartij in zijn slaapkamer. Met een soort judoworp werkte de volwassen man het tengere meisje vanaf het bed naar de vloer. Hij kwam bovenop haar heupen te zitten en drukte haar schouders hard tegen de grond.
De dader verklaarde dat hij een arm strak om haar hals had geklemd en pas weer enig besef kreeg toen hij kramp in zijn onderarm en nattigheid op zijn heup voelde. Bij het loslaten constateerde hij dat er bloed uit haar mond kwam en hij geen hartslag meer kon vinden. Het NFI stelde vast dat bij een dergelijke wurggreep binnen zes tot tien seconden bewusteloosheid optreedt, waarna na één tot drie minuten de fatale ademhalingsstilstand volgt.
Om de moord te verdoezelen en te voorkomen dat het meisje in zijn woning gevonden zou worden, zette de man een lugubere verplaatsingstocht in gang. Hij tilde het levenloze lichaam op zijn rug en nam haar zo mee naar buiten. Camerabeelden uit de omgeving toonden aan dat hij rond 21.59 uur met een zware last op zijn rug over straat liep, waarbij opvallende witte voorwerpen aan weerszijden heen en weer bungelden. Nadat hij haar in eerste instantie ergens tegen een boom had gezet, besloot hij dat zij verder weg moest. Hij haalde de fiets van Esmee op, tilde haar dode lichaam achterop en fietste in de nachtelijke uren door de wijk om haar uiteindelijke rustplaats in het parkje te bereiken.
Een verborgen en misbruikende relatie
Tijdens de zittingen kwam de schokkende voorgeschiedenis van het drama uitvoerig aan bod. De dodelijke escalatie stond niet op zichzelf, maar vormde het tragische sluitstuk van een verboden en manipulatieve relatie. De 33-jarige man en Esmee leerden elkaar eind 2019 kennen toen hij als stagiair voor zijn opleiding tot gymleraar actief was op de basisschool waar zij destijds in groep 8 zat. Het contact verschoof naar sociale media en werd steeds intensiever.
In het najaar van 2020 – het meisje was op dat moment pas dertien jaar oud – mondde dit uit in een seksuele relatie, waarbij zij voornamelijk afspraken in zijn woning in Leiden. Inbeslaggenomen WhatsApp-gesprekken schetsen een ontluisterend beeld. Op 2 mei 2021 stuurde het meisje hem: "Je hebt me ontmaagd", waarna de man op 4 november een bericht stuurde met de tekst: "Omdat we vandaag een jaar samen zijn".
De rechtbank sprak uitvoerig over de psychologische drijfveren van de dader. Een observatie in het Pieter Baan Centrum (PBC) leverde een gitzwarte diagnose op: de man lijdt aan een persoonlijkheidsstoornis met afhankelijke en vermijdende trekken, alsmede aan hebefilie. Deze parafiele stoornis houdt in dat zijn seksuele voorkeur specifiek is gericht op jonge pubers van twaalf tot zestien jaar. Gedragsdeskundigen concludeerden dat zijn morbide drang rechtstreeks voortkwam uit zijn psychopathologie. Hij gebruikte 'cognitieve vervormingen' om zijn geweten uit te schakelen en de relatie voor zichzelf goed te praten. Hoewel hij weigerde antwoord te geven op de vraag waarom hij precies overging tot de wurging, suggereerden psychiaters dat maandenlange opgebouwde boosheid en plotselinge verlatingsangst – de angst dat hun geheime relatie definitief voorbij zou zijn en openbaar zou worden – hem tot zijn fatale daad hebben gedreven.
Daarnaast kwam er nog meer belastend materiaal aan het licht in het digitale sporenonderzoek. Op de in beslag genomen OnePlus-telefoon en de Acer-laptop van de verdachte trof de zedenpolitie grote hoeveelheden kinderpornografie aan. Volgens het dossier bestond dit uit minimaal 273 digitale 'thumbnails' en bewust bewaarde 'stickers'. De bestanden toonden jonge minderjarigen in onnatuurlijke, erotisch getinte houdingen en slachtoffers waarbij expliciete seksuele handelingen werden verricht. Dit materiaal versterkte het beeld van een dader met een volstrekt ontspoorde, ziekelijke voorkeur.
Het vonnis: Doodslag en langdurige behandeling
De rechtbank concludeerde op 28 november 2022 dat wettig en overtuigend bewezen kon worden dat de man zich schuldig heeft gemaakt aan doodslag. Van moord werd hij echter vrijgesproken. Hoe kil de dader achteraf ook handelde door het lichaam te verplaatsen, het bewijs ontbrak dat hij vooraf een doordacht plan had beraamd om Esmee te vermoorden. Een scenario waarbij hij in een opwelling van woede handelde, was volgens de rechtbank niet uit te sluiten. Omdat zijn daden sterk werden beïnvloed door zijn persoonlijkheidsstoornis en hebefilie, werd hij door de rechtbank beschouwd als verminderd toerekeningsvatbaar.
Toch koos het hof voor een keiharde bestraffing. Omwille van vergelding, het schokkende karakter van het delict, en de bescherming van de samenleving werd de turnleraar veroordeeld tot twaalf jaar onvoorwaardelijke gevangenisstraf, met aansluitend een tbs-maatregel met dwangverpleging. Gedragsdeskundigen hadden nadrukkelijk gewaarschuwd dat het gevaar voor herhaling, specifiek op het gebied van ontucht en mogelijk toekomstig geweld, torenhoog is als hij niet langdurig klinisch wordt behandeld. De onthutsende details, het leed dat hij teweegbracht en de maatschappelijke onrust telden zwaar mee. Ook werden vorderingen tot schadevergoeding van tienduizenden euro's aan materiële schade en affectieschade toegewezen aan de ouders van Esmee Kortekaas.
De dood van de veertienjarige Esmee heeft diepe sporen nagelaten in Leiden en de rest van Nederland. Dit dossier blijft voor altijd een aaneenschakeling van pijnlijke herinneringen aan hoe een weerloos meisje werd gemanipuleerd en om het leven werd gebracht door een man in wie zij destijds vertrouwen dacht te hebben gevonden.
