Extinction Rebellion-demonstrant bijt agent opzettelijk in arm tijdens A12-blokkade, maar komt weg met slechts € 1.500 boete

EXTINCTION REBELLION-DEMONSTRANT (GEB. 1947) BIJT AGENT OPZETTELIJK IN ARM TIJDENS A12-BLOKKADE, MAAR KOMT WEG MET SLECHTS € 1.500 BOETE

Een Extinction Rebellion-demonstrant is vrijdag 13 november 2026 door de politierechter in Den Haag veroordeeld voor het opzettelijk bijten van een politieagent tijdens een blokkade van de A12. Hoewel het bijten van een agent met zichtbaar letsel normaliter al snel tot maandenlange onvoorwaardelijke celstraffen leidt, komt de klimaatactivist er vanaf met louter een geldboete van 1.500 euro en 400 euro smartengeld.

Opzettelijke beet vastgelegd op camerabeelden tijdens A12-blokkade

Het geweldsincident speelde zich af op zaterdag 8 augustus 2026 op de Utrechtsebaan (Rijksweg A12) in Den Haag. Een groep van ongeveer vijftig demonstranten van Extinction Rebellion blokkeerde daar de rechter rijbaan. Nadat de demonstratie op last van de burgemeester van Den Haag was ontbonden en de actievoerders de kans hadden gekregen om vrijwillig in een bus te stappen, weigerde de verdachte te vertrekken.

Toen een brigadier van de politie-eenheid Den Haag hem wilde aanhouden, verzette de man zich hevig door zijn spieren aan te spannen, zijn armen voor zijn borst te kruisen, zijn hakken in de grond te zetten en zich in tegengestelde richting te bewegen. De brigadier legde daarop een opbrengtechniek (de zogenoemde “bokkenpoot”) aan, waarna vier agenten de man optilden richting de gereedstaande bus.

Op camerabeelden die in de rechtszaal werden getoond, is haarscherp te zien wat er vervolgens gebeurde: de demonstrant trok zijn hand los uit de polsklem, opende zijn mond, draaide zijn hoofd doelbewust naar links en zette zijn tanden vol in de rechteronderarm van de brigadier. De agent schreeuwde het uit van de pijn, trok zijn arm los en deelde uit reactie een vuistslag uit in het gezicht van de man. In het strafdossier bevindt zich een foto van de onderarm van de agent met duidelijke tandafdrukken.

Beroep op demonstratierecht en ‘reflex’ van tafel geveegd

Tijdens de zitting op 30 oktober 2026 probeerden de verdachte en zijn raadsvrouw mr. J. van Lunen de verantwoordelijkheid nog van zich af te schuiven. Zo werd betoogd dat hij zijn lichaam slechts slap had gehouden, dat de beet mogelijk een onbewuste reflex was geweest en dat vervolging een ongeoorloofd afschrikwekkend effect (“chilling effect”) zou hebben op het Europees beschermde demonstratierecht (artikel 10 en 11 EVRM).

De politierechter maakte korte metten met al die verweren. Omdat de camerabeelden laten zien dat de verdachte eerst zijn mond opende, zijn hoofd draaide en pas daarna toebeet, was er overduidelijk sprake van opzet. Wie een agent bijt, pleegt een laakbare gedraging (“reprehensible act”) die ver buiten een vreedzame demonstratie valt. De rechter achtte zowel mishandeling van een ambtenaar in functie als wederspannigheid met lichamelijk letsel wettig en overtuigend bewezen.

Schril contrast met normale straffen voor geweld tegen agenten

Opvallend is het grote verschil tussen de afloop van deze rechtszaak en de straffen die normaal gesproken worden geëist en opgelegd wanneer iemand een politieagent bijt. Het bijten van een politieman in functie geldt juridisch als een zwaar vergrijp: op wederspannigheid met lichamelijk letsel (artikel 180 en 181 Wetboek van Strafrecht) staat een wettelijk strafmaximum van vijf jaar gevangenisstraf, en bij mishandeling van een ambtenaar in functie wordt het strafmaximum met een derde verhoogd.

Bovendien hanteert het Openbaar Ministerie sinds 1 oktober 2026 een aangescherpte richtlijn voor geweld tegen functionarissen met een publieke taak, waarbij in beginsel een onvoorwaardelijke celstraf het uitgangspunt is: vier weken gevangenisstraf bij pijn zonder letsel en maar liefst twee maanden onvoorwaardelijke gevangenisstraf bij licht lichamelijk letsel, zoals een bijtafdruk. Ook in eerdere rechtspraak — zoals een zaak bij de rechtbank Amsterdam in 2025 waarbij een agent tijdens een aanhouding in zijn pink werd gebeten — volgden gevangenisstraffen van maanden.