Onbegrip over nieuw NS-besluit: Is een lege stoel in de trein belangrijker dan veiligheid?

Onbegrip over nieuw NS-besluit: Is een lege stoel in de trein belangrijker dan veiligheid?

De Nederlandse Spoorwegen (NS) hebben besloten dat het voortaan verboden is om tassen of bagage naast je op een stoel te zetten, zelfs wanneer de trein vrijwel leeg is. Bij de redactie stuiten we op groot onbegrip over deze nieuwe gang van zaken. Waar een tas op een stoel in een overvolle spits natuurlijk asociaal is, fungeert diezelfde tas 's avonds laat in een rustige coupé voor veel reizigers – in het bijzonder vrouwen – als een cruciale fysieke barrière. Het voorkomt simpelweg dat opdringerige vreemden ongevraagd strak naast je komen zitten.

Schrikbarende cijfers: 82% vrouwen voelt zich onveilig in het OV

Dat die behoefte aan een fysieke barrière geen loze kreet is, wordt pijnlijk duidelijk uit de statistieken. Uit een grootschalig ov-onderzoek van Pointer en het AD onder ruim 7.400 vrouwen bleek onlangs dat maar liefst 82 procent van de vrouwen zich specifiek in het openbaar vervoer onveilig voelt. Op de treinstations stijgt dit percentage zelfs naar een schokkende 91 procent. Het leidt ertoe dat slechts 6 procent van de vrouwen aangeeft haar gedrag níét aan te passen. De overgrote meerderheid kiest noodgedwongen voor alternatieve routes, reist niet in het donker, deelt constant live-locaties met het thuisfront of houdt zelfs sleutels tussen de knokkels geklemd uit pure voorzorg.

De trein is een weerspiegeling van onze maatschappij, en de landelijke cijfers over seksueel geweld en intimidatie (verzameld door het CBS en Fonds Slachtofferhulp) spreken boekdelen. Jaarlijks worden ruim 520.000 Nederlanders slachtoffer van fysiek seksueel geweld, zoals aanranding of gedwongen handelingen. Jonge vrouwen lopen hierbij het grootste risico: binnen de leeftijdsgroep van 18 tot 24 jaar geeft maar liefst 21 procent aan in het afgelopen jaar slachtoffer te zijn geweest van fysiek seksueel geweld. Daarnaast hebben jaarlijks bijna 1,2 miljoen mensen – hoofdzakelijk meiden en vrouwen – te maken met offline seksuele intimidatie in de openbare ruimte. Denk hierbij aan sissen, nafluiten, achternalopen, intimiderend staren en ongewenste opmerkingen. Specifiek voor het openbaar vervoer meldt de CBS Veiligheidsmonitor dat 12,5 procent van álle reizigers geconfronteerd wordt met respectloos of grensoverschrijdend gedrag door onbekenden.

Aanranding in de nachttrein

Achter deze kille cijfers schuilen talloze waargebeurde en traumatische incidenten. Vaak begint het met iemand die, ondanks een zee aan lege plekken, doelbewust naast een alleenreizend slachtoffer kruipt. Een treffend voorbeeld hiervan kwam deze week nog aan het licht. Op 14 juli werd een 24-jarige Rotterdammer aangehouden voor de aanranding van een 21-jarige vrouw. Het slachtoffer stapte vorig jaar augustus in de nachttrein tussen Rotterdam en Gouda. Tijdens de rit ging een voor haar onbekende man pal naast haar zitten. Wat begon als een praatje, sloeg al snel om toen hij haar ongevraagd begon te betasten en doorging, zelfs toen ze duidelijk aangaf daarvan niet gediend te zijn.

Het probleem beperkt zich overigens niet tot 's avonds laat of tot één specifiek geslacht. De politie in Oost-Brabant publiceerde deze week nog opsporingsbeelden van een vrouw die een 17-jarige jongen seksueel intimideerde in de trein tussen Weert en Eindhoven, puur omdat ze tegenover hem de ruimte nam om hem lastig te vallen.