18 MAANDEN CEL VOOR SEKSUEEL MISBRUIK VAN TWEE JONGENS: JARENLANGE JURIDISCHE STRIJD OVER ROL JEHOVAH'S GETUIGEN
De Rechtbank Overijssel heeft een 51-jarige man veroordeeld tot 18 maanden onvoorwaardelijke gevangenisstraf voor het seksueel misbruiken van twee minderjarige jongens. Eén slachtoffer werd gedurende meerdere jaren misbruikt. Het andere slachtoffer was zijn destijds achtjarige neefje. De strafzaak kende een uitzonderlijk lange juridische voorgeschiedenis, onder meer door een geschil over het verschoningsrecht van ouderlingen van de Jehovah's Getuigen.
Jarenlang misbruik van jongen uit familiekring
De eerste zaak draaide om een jongen die de verdachte al vanaf jonge leeftijd kende. De moeders van beiden waren goed bevriend. Daardoor hadden de jongen en de verdachte gedurende een lange periode veel contact. Na de scheiding van de ouders van het slachtoffer woonden de jongen en zijn moeder bovendien ongeveer negen maanden bij de familie van de verdachte.
Volgens de verklaring van het slachtoffer begon het seksuele misbruik toen hij ongeveer zes jaar oud was. De rechtbank heeft de verdachte veroordeeld voor bewezen verklaarde feiten in de periode van 8 mei 1993 tot en met 31 december 1997. Het slachtoffer was in die bewezen verklaarde periode eerst jonger dan twaalf jaar en later tussen de twaalf en zestien jaar oud.
De seksuele handelingen vonden volgens de verklaringen onder meer plaats op de zolder van de woning. Daar lagen oude Donald Duck-boeken. Het slachtoffer vertelde dat hij daar regelmatig zat te lezen en dat de verdachte bij hem kwam zitten. De rechtbank stelde vast dat sprake was van onder meer wederzijds betasten, aftrekken en pijpen.
Ook achtjarig neefje slachtoffer
Een tweede zaak speelde zich af in augustus 2016 in Assen. Het destijds achtjarige neefje van de verdachte logeerde van 14 tot en met 16 augustus bij hem en zijn vrouw.
Tijdens het verblijf ging het kind onder begeleiding van de verdachte in bad. Ongeveer een maand later vertelde het jongetje aan zijn moeder dat zijn oom tijdens het badderen aan zijn geslachtsdeel had gezeten. Volgens het kind zat de verdachte achter hem en las hij tegelijkertijd Donald Duck-verhalen voor.
Het kind vertelde dat de aanrakingen meerdere Donald Duck-verhaaltjes hadden geduurd. Ook zou de verdachte uitleg hebben gegeven over zaadjes die later uit het lichaam zouden komen wanneer het jongetje ouder werd.
Excuusbrieven en verklaringen belangrijk voor bewijs
De verdachte ontkende de beschuldigingen. De rechtbank achtte de verklaringen van beide slachtoffers echter betrouwbaar en vond voldoende steunbewijs in andere onderdelen van het dossier.
Bij het langdurige misbruik speelden onder meer verklaringen van de moeder en broer van het eerste slachtoffer een rol. Ook vier excuusbrieven die de verdachte aan het slachtoffer en diens moeder had geschreven, werden door de rechtbank als bewijs gebruikt. De rechtbank vond de inhoud van deze brieven niet passen bij de uitleg van de verdachte dat hij uitsluitend excuses had aangeboden voor samen in bed liggen en het geven van een nachtzoen.
In de zaak rond het neefje woog de rechtbank onder meer mee dat de verdachte zelf had verklaard dat hij met het kind in bad was geweest en hem had voorgelezen. Hij had ook verteld dat hij de bal van het kind had aangewezen bij een uitleg over zaadjes en dat hij deze mogelijk had aangeraakt.
Doorzoekingen bij Jehovah's Getuigen in 2018
Het opsporingsonderzoek, dat bekendstaat als Zwarte Bes, leidde op 19 november 2018 tot doorzoekingen bij het hoofdkantoor van de Jehovah's Getuigen, een Koninkrijkszaal en woningen van ouderlingen. Daarbij werden documenten in beslag genomen.
Ouderlingen die deel uitmaakten van een rechterlijk comité maakten bezwaar tegen de inbeslagneming. Zij beriepen zich op het verschoningsrecht. Dat is het recht om bepaalde vertrouwelijke informatie geheim te houden wanneer die in het kader van geestelijke hulp of pastorale zorg is toevertrouwd.
De juridische discussie over dit recht leidde tot meerdere procedures. De Hoge Raad vernietigde op 19 januari 2021 een eerdere beslissing en verwees de zaak terug. Uiteindelijk oordeelde de rechter-commissaris in juli 2022 dat bepaalde vertrouwelijke pastorale informatie onder het verschoningsrecht viel. De raadkamer gelastte vervolgens op 30 september 2022 de vernietiging van het deel van het beslag waarop dat recht betrekking had.
Openbaar Ministerie eerder niet-ontvankelijk verklaard
De juridische problemen hadden ook gevolgen voor de strafzaak zelf. Op 15 augustus 2023 verklaarde de Rechtbank Overijssel het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk in de vervolging. Het Openbaar Ministerie ging daartegen in hoger beroep.
Op 31 maart 2025 vernietigde het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden dat vonnis. Volgens het hof waren de vastgestelde inbreuken op het verschoningsrecht niet zodanig ernstig, grootschalig en voortdurend
Gerelateerde artikelen
- Ouders uit Borger-Odoorn veroordeeld voor mishandeling en extreme dwang van dochter: vader uitte doodsbedreigingen in rechtbank ("Weiteveen 2.0")
- Ontucht met 12-jarige jongen in asielzoekerscentrum: zedenzaak tegen 28-jarige verdachte moet opnieuw van Hoge Raad
- Gerechtshof legt 12 maanden cel en tbs met dwangverpleging op aan Leidse zedendelinquent voor misbruik minderjarigen
