Man (66) uit Ede krijgt levenslang voor aandeel in massamoord tijdens Rwandese genocide
De rechtbank Den Haag heeft een 66-jarige man uit Ede, Eugène N., veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf voor zijn betrokkenheid bij de Rwandese genocide in 1994. Tijdens deze genocide kwamen in drie maanden tijd vermoedelijk zo'n 800.000 mensen om het leven, in overgrote meerderheid behorend tot de Tutsi-bevolkingsgroep. De rechtbank acht de Edenaar schuldig aan oorlogsmisdrijven en genocide, onder meer door het gooien van een handgranaat in een volgepakt stadion.
Plunderingen en de slachtpartij in het stadion
Eugène N. was in 1994 een lokaal bestuurder ('responsable') van een gemeenschap van ongeveer duizend inwoners in de gemeente Mbazi. Volgens de rechtbank liep hij destijds mee met een aanvalsgroep die huizen van Tutsi's binnenging, de woningen plunderde en in brand stak.
De verschrikkingen bereikten een dieptepunt in de dagen erna, toen tussen de 5.000 en 7.000 Tutsi's een veilig heenkomen zochten in het plaatselijke voetbalstadion in Byiza. Op 25 april 1994 werden zij daar echter aangevallen door militairen en Hutu-extremisten. De verdachte was hierbij aanwezig, gaf de instructie om geen enkele Tutsi te laten ontsnappen en gooide zelf een handgranaat in de menigte. Slachtoffers verklaarden dat mensen die over de omheining probeerden te klimmen om te ontkomen, door de aanvallers werden tegengehouden en teruggegooid. Overlevenden van de granaataanval werden later die middag met machetes en knotsen vermoord.
Jarenlang onderzoek en ontkenning
Eugène N. vluchtte in 1998 naar Nederland en vestigde zich in Ede. Pas in 2020 startte het onderzoek naar zijn verleden, wat in 2024 leidde tot zijn aanhouding. Zelf heeft N. de wandaden altijd ontkend; hij verklaarde juist moorden te hebben proberen te voorkomen en zelf familie te zijn verloren.
Omdat er na dertig jaar geen fysiek bewijs meer was, leunde de zaak sterk op de verklaringen van meer dan 30 getuigen, die veelal in Rwanda werden gehoord. Op basis van deze getuigenissen oordeelde de rechter dat een tijdelijke straf geen recht zou doen aan de uitzonderlijke ernst van de feiten, waarna de geëiste levenslange gevangenisstraf werd opgelegd. Schadeclaims van negen slachtoffers zijn niet-ontvankelijk verklaard, omdat het Rwandese recht hierop van toepassing is, wat de strafzaak te veel zou vertragen.
