Dossier Marjo Winkens (17): Het onopgeloste mysterie van de spoorloze Limburgse
In de nacht van 1 op 2 september 1975 verdween de 17-jarige Marjo Winkens uit Schimmert na een bezoek aan de Sint Rosa-kermis in Sittard. Wat volgde is een van de bekendste en meest hardnekkige cold cases van Nederland. Ondanks tientallen getuigenverklaringen, grootschalige graafacties door de jaren heen en decennialange media-aandacht is nooit meer een levend spoor van haar vernomen. Hoe kon een jonge vrouw op een bromfiets letterlijk in het niets verdwijnen?
De kermisnacht en de geleende bromfiets
Het fatale verhaal begint begin september 1975. De 17-jarige Marjo Winkens, geboren op 28 februari 1958, bezoekt samen met haar beste vriendin Margriet de Sint Rosa-kermis in Sittard. Omdat Marjo de laatste bus naar huis mist, besluit zij om de oude Peugeot-bromfiets van de moeder van haar vriendin te lenen om naar Schimmert terug te keren. Ter bescherming tegen de kou en het duister krijgt zij tevens een donkergroen legerjack en een oranje valhelm mee.
Die nacht komt Marjo echter nooit thuis aan. De volgende ochtend wordt de geleende bromfiets op korte afstand van haar ouderlijke woning teruggevonden in de berm van de weg tussen de dorpen Spaubeek en Schimmert. Circa 100 meter verderop ligt bovendien haar huissleutel op het wegdek. Gezien haar opvallende outfit (het legerjack en de valhelm) en de matige staat van de bromfiets, is het aannemelijk dat zij onderweg pech kreeg of werd klemgereden door een automobilist.
Spullen gegooid uit een rijdende auto
Het mysterie verdiept zich wanneer er zo'n 70 kilometer noordelijker, tussen Reuver en Swalmen, door voorbijgangers persoonlijke eigendommen van Marjo worden aangetroffen langs de weg. Het gaat om haar toilettas en kledingstukken: het legerjack, de bromfietshelm en zelfs een stukgesneden schoen. Alles wijst erop dat deze spullen destijds in het duister uit een rijdende auto zijn gegooid. Gebogen remsporen op de weg bij de achtergelaten bromfiets versterken de theorie dat zij door een voertuig is klemgereden en dat de dader haar in zijn auto heeft meegenomen.
Een geschiedenis van vergeefse zoektochten
De verdwijning van Marjo zet vanaf het begin een enorm apparaat in gang. De zaak krijgt nationale bekendheid doordat de allereerste (pilot)aflevering van het tv-programma Opsporing Verzocht in 1975 over haar verdwijning gaat. Dit levert honderden tips op. Ook programma's als Vermist en wijlen Peter R. de Vries besteden er herhaaldelijk aandacht aan. Toch blijft een doorbraak uit.
In de decennia die volgen, wordt op talloze locaties gezocht op basis van hardnekkige geruchten en tips:
- De Streekweg (N567): Jarenlang ging het verhaal dat Marjo begraven zou zijn onder een nieuwe provinciale weg tussen Venlo en Beesel die in de nacht van haar verdwijning werd geasfalteerd. In oktober 2005 is dit wegdeel opengebroken, maar er werd niets gevonden.
- Vuilstort Spaubeek: In december 2005 zocht de politie in het Spaubeekse bos nabij een voormalige vuilstortplaats zonder resultaat naar haar stoffelijk overschot.
- Bosperceel in Beesel: In april 2019 startte politie en OM een grootschalige, dagenlange zoekactie aan de Kerstenbergweg naar aanleiding van een 'concreet verhaal'. Het lichaam werd niet gevonden, wel leverde de actie 25 nieuwe tips op.
- Ulestraten en andere locaties: Ook in 2022 werd met zwaar materieel en speurhonden gezocht in een bos bij Ulestraten, eveneens zonder resultaat. Andere locaties uit het verleden waren onder meer Schaijk, Maarn en bunkers bij Reuver.
Wanhopige ouders en valse bekentenissen
Het ontbreken van elk antwoord eiste een verwoestende tol van de ouders van Marjo. Haar moeder overleed in 1995, haar vader in 2000, beiden na tientallen jaren tergende onzekerheid. Buurtbewoners en vriendinnen vertelden later dat de moeder van Marjo bij elk geluid van een brommer direct naar het raam liep in de hoop dat haar dochter thuiskwam. De slaapkamer van Marjo werd decennialang volledig intact gelaten.
Daarnaast werd het onderzoek regelmatig geteisterd door valse bekentenissen en aandachtzoekers. Zo hield een Brunssumse drugscrimineel vanuit een Duitse cel de politie maandenlang bezig met een gedetailleerd verhaal, dat later puur gebaseerd bleek op openbare mediaverslagen in bladen als de Panorama en Revu.
Juridische status: De zaak is verjaard
Justitie heeft aangegeven dat de zaak-Winkens inmiddels is verjaard. Dat betekent dat er wettelijk gezien niemand meer strafrechtelijk veroordeeld kan worden voor bijvoorbeeld moord of ontvoering, en dat er ook geen dwangmiddelen of opsporingsbevoegdheden meer kunnen worden ingezet. Zoals het OM recent nog aangaf, wordt de zaak pas heropend op het moment dat er concrete informatie binnenkomt die direct leidt naar de vindplaats van het lichaam.
