Dossier Jolanda Meijer (34): Het inktzwarte mysterie van de verdwenen Groningse straatprostituee

Dossier Jolanda Meijer (34): Het inktzwarte mysterie van de verdwenen Groningse straatprostituee

Het is inmiddels meer dan 25 jaar geleden dat de 34-jarige Jolanda Meijer van de aardbodem verdween. De vermissing van de zwaar aan heroïne verslaafde straatprostituee is uitgegroeid tot een van de grootste en meest complexe cold cases van Nederland. Het dossier is een web van louche klanten, seriemoordenaars, verdwenen politiedossiers en leeggepompte gierputten. Ondanks talloze theorieën tast de politie nog altijd in het duister. Wat is er begin 1998 gebeurd met Jolanda Meijer?

Van Aduard naar de donkere kanten van Groningen

Jolanda Catharina Meijer werd op 19 augustus 1963 geboren in het Groningse dorpje Aduard. Ze beleefde een fijne jeugd als oudste dochter in een warm gezin en stond bekend als een zachtaardig kind. In haar puberteit ging het echter mis. Ze spijbelde veelvuldig van de huishoudschool, liep op haar zestiende weg van huis en kwam in aanraking met verkeerde vrienden.

Rond haar negentiende kreeg ze een relatie met een man uit het drugsmilieu, die haar introduceerde in de wereld van harddrugs. Jolanda raakte zwaar verslaafd. Ze kreeg twee zoontjes, maar was door haar heroïneverslaving niet in staat voor hen te zorgen. Haar ouders, Wim en Tiny, namen de zorg voor de jongens liefdevol over. Om haar dure verslaving te bekostigen, ging Jolanda de prostitutie in. Eerst in clubs als de *Four Roses* in Winschoten, later belandde ze als tippelaarster op straat. Haar vaste werkplek werd niet de bekende tippelzone aan de Bornholmstraat (die pas na haar verdwijning opende), maar de portiek naast de Kijkshop aan de Westerhaven in de stad Groningen.

Angst en een veelzeggend dagboek

De wereld waarin Jolanda zich begaf, was levensgevaarlijk. Ze had te maken met agressieve klanten, pooiers en drugscriminelen. Soms beroofde of chanteerde ze klanten om aan geld te komen. In de maanden voor haar verdwijning merkten haar ouders dat ze extreem angstig was; Jolanda zou zelfs geprobeerd hebben een vuurwapen aan te schaffen.

In haar agenda hield ze dagboekachtige notities bij, die een rauw beeld gaven van haar onstuimige leven. Hoop en bittere wanhoop wisselden elkaar af. Op 21 december 1997 noteerde ze: "Ik voel mij zo klote en alleen. Weer alleen en weer gebruikt. Alleen om dat kutgeld. Shit en ik denk dat ik nog zwanger ben ook."

De laatste sporen en politiefouten

Op 5 december 1997 bezocht Jolanda haar ouders voor het laatst. De officieel laatst geregistreerde waarneming door de politie stamt echter van zaterdag 7 februari 1998. Agenten bezochten die dag een drugspand aan de Bedumerstraat na een melding van overlast. Jolanda was daar aanwezig en verliet de woning op het moment dat de politie binnenkwam. Daarna loste ze op in het niets.

Omdat Jolanda wel vaker langere periodes van de radar verdween, sloegen haar ouders pas in mei 1998 alarm, nadat ze de verjaardag van haar zoontje ongemerkt voorbij had laten gaan. Die trage start betekende dat de recherche al met een enorme achterstand begon. Het onderzoek verliep uitermate stroef. Verslaafde collega's konden zich weinig herinneren en criminelen zwegen in alle toonaarden.

Tot overmaat van ramp bleken cruciale politiedossiers te zijn verdwenen. Jolanda had in het verleden gedetailleerde, belastende verklaringen afgelegd over een drugsnetwerk waarvoor zij als koerier had gewerkt en waarbij ze een deal had verziekt. Tijdens een grote politiereorganisatie in 1994 raakten deze belangrijke documenten echter op onverklaarbare wijze zoek, waardoor een mogelijk motief rondom een criminele afrekening veel moeilijker te onderzoeken was.

Een woud aan verdachten en theorieën

Door de jaren heen passeerde een waslijst aan theorieën en verdachten de revue in de recherchekamers, zonder dat dit tot het verlossende antwoord leidde:

• Het 'Beest van Harkstede' (Willem van Eijk): De bekende seriemoordenaar die meerdere Groningse prostituees vermoordde. Uit haar agenda bleek dat Jolanda hem in 1994 thuis bezocht had. Volgens de ex-vrouw van Van Eijk had hij Jolanda vermoord en aan de varkens gevoerd. Ondanks forensisch onderzoek werd er echter nooit een link of bewijs gevonden. Van Eijk (overleden in 2019) ontkende altijd stellig.
• De 'rijke gozer' uit Veendam: Een garagehouder genaamd Henk, bij wie Jolanda een tijdje inwoonde. Er gingen geruchten dat zij daar in een ruzie was gedood en het lichaam was weggewerkt, of dat hij haar naar de VS had gestuurd om af te kicken. Na huiszoekingen en radaronderzoek vond de politie niets belastends. Jolanda zelf omschreef hem in haar dagboek juist als een rustpunt.
• Iraniër Z.: Een gewelddadige crimineel aan wie Jolanda vermoedelijk geld verschuldigd was en voor wie ze doodsbang bleek. Hij poogde later een vriendin van Jolanda te verkrachten toen zij bij hem kwam informeren naar Jolanda's verblijfplaats. Oud-rechercheurs beweren dat deze man, door interne politieconflicten, destijds onvoldoende is onderzocht.
• Ad K. en collega Marian Kusters: In 2009 tipte Jolanda's verslaafde collega Marian Kusters de politie over Ad K., die bekend zou hebben Jolanda te hebben vermoord en begraven in Mensingeweer. Ad K. werd gearresteerd, maar wegens gebrek aan bewijs weer vrijgelaten. Kort daarna brandde de caravan van Marian Kusters uit en in december 2009 verdween zij zélf spoorloos. Marian is nog altijd vermist. Korte tijd later verscheen in een fietstunnel de lugubere graffiti: 'Jolanda Meijer in Appelscha'.

Van hoogspanningsmasten tot gierputten

De politie heeft kosten noch moeite gespaard qua fysieke zoekacties. Er werd in 2000 gegraven langs de A7. In 2006 werd de grond onder meerdere hoogspanningsmasten in Oost-Groningen (Meeden en Muntendam) laag voor laag afgegraven en werd er met een grondradar gezocht in het Groningse Stadspark en een dierenweide in Winschoten. Zonder enig resultaat.

In september 2012 leek er een serieuze doorbraak aanstaande. Specialisten van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) en de politie pompten de gierkelders leeg van twee boerderijen (in Winsum en Klein Garnwerd). De voormalige eigenaar ontving geregeld prostituees en het gerucht ging al jaren dat Jolanda (die hem zou hebben gechanteerd) daar door hem in een put was gedumpt. Na drie dagen van graven en zeven in de smurrie, kwam echter opnieuw de pijnlijke conclusie: Nul resultaat.